{"id":2569,"date":"2018-06-07T14:33:09","date_gmt":"2018-06-07T14:33:09","guid":{"rendered":"http:\/\/fanzung.com\/?p=2569"},"modified":"2023-06-20T12:25:11","modified_gmt":"2023-06-20T12:25:11","slug":"nghia-goc-cua-chu-han-lang-%e9%83%8e-von-la-lang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dongson.info\/?p=2569","title":{"rendered":"Ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a ch\u1eef H\u00e1n lang \u90ce v\u1ed1n l\u00e0 l\u00e0ng"},"content":{"rendered":"<p><em>(B\u00e0i g\u1ed1c \u0111\u0103ng tr\u00ean V\u0103n h\u00f3a Ngh\u1ec7 An: <a href=\"http:\/\/www.vanhoanghean.com.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/nghia-goc-cua-chu-han-lang-von-la-lang\">http:\/\/www.vanhoanghean.com.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/nghia-goc-cua-chu-han-lang-von-la-lang<\/a> )<\/em><br \/>\nNh\u00e2n \u0111\u1ecdc b\u00e0i c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Vi\u00ean Nh\u01b0 v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb &#8220;qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng&#8221;:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuulichsu.com\/2018\/02\/05\/nguon-goc-hai-tu-que-huong\/\">https:\/\/nghiencuulichsu.com\/2018\/02\/05\/nguon-goc-hai-tu-que-huong\/<\/a><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng r\u00e0nh v\u1ec1 D\u1ecbch h\u1ecdc l\u1eafm n\u00ean ch\u1ec9 xin b\u00e0n v\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh ng\u1eef \u00e2m l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft:<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd t\u1eeb g\u1ea7n ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;h\u01a1i l\u1ea1&#8221; l\u00e0 trong c\u1ea5u t\u1ea1o ch\u1eef H\u00e1n &#8220;H\u01b0\u01a1ng \u9109&#8221; l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9a ch\u1eef Lang \u90ce t\u1ee9c l\u00e0 &#8220;l\u00e0ng&#8221; c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. N\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ngh\u0129a c\u1ee7a ch\u1eef lang \u90ce trong ti\u1ebfng H\u00e1n l\u00e0 &#8220;ch\u1ee9c quan&#8221; hay &#8220;anh ch\u00e0ng&#8221; th\u00ec kh\u00f4ng l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1eef lang \u90ce trong th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ea5u t\u1ea1o ch\u1eef h\u01b0\u01a1ng \u9109 (ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0ng, qu\u00ea).<\/p>\n<p>T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n H\u00e1n Vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u1ec1u Ch\u1eedu ch\u00fa v\u1ec1 ch\u1eef Lang nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><em>\u90ce Lang<\/em><\/p>\n<p><em>(1): Ch\u1ee9c quan. V\u1ec1 \u0111\u1eddi nh\u00e0 T\u1ea7n nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u1ea1ng lang \u0111\u1ec1u l\u00e0 sung v\u00e0o quan t\u00fac v\u1ec7, v\u1ec1 \u0111\u1eddi sau m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c quan ngo\u00e0i, nh\u01b0: th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 lang \u5c1a\u66f8\u90ce, th\u1ecb lang \u4f8d\u90ce v.v&#8230; \u1ede b\u00ean ta th\u00ec c\u00e1c quan cai tr\u1ecb th\u1ed5 m\u00e1n \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 quan lang.<\/em><\/p>\n<p><em>(2): Ch\u00e0ng, m\u1ed9t ti\u1ebfng g\u1ecdi v\u1ec1 b\u00ean con trai, l\u00e0 c\u00e1i danh hi\u1ec7u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p.<\/em><\/p>\n<p><em>(3): Anh, ch\u00e0ng, v\u1ee3 g\u1ecdi ch\u1ed3ng l\u00e0 lang.<\/em><\/p>\n<p>Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1eb7t gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u00f3 v\u1ebb &#8220;ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi&#8221; cho r\u1eb1ng ch\u1eef n\u00e0y v\u1ed1n c\u1ee7a nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c B\u00e1ch Vi\u1ec7t t\u1ea1o ra th\u00ec l\u1ea1i th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a th\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, &#8220;\u90ce&#8221; l\u00e0 &#8220;l\u00e0ng&#8221;\u00a0c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. ch\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ec9 ngh\u0129a (l\u00e0ng, qu\u00ea) c\u1ee7a ch\u1eef h\u01b0\u01a1ng \u9109.<\/p>\n<p>Tra c\u1ee9u k\u1ef9 h\u01a1n \u1edf c\u00e1c t\u1eeb th\u01b0 c\u1ed5 th\u00ec th\u1ea5y ch\u1eef lang \u90ce s\u00e1ch Thuy\u1ebft v\u0103n Gi\u1ea3i t\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ee9a Thu\u1eadn (\u8a31\u614e, kho\u1ea3ng n\u0103m 58-147, th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n) ch\u00fa ngh\u0129a ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;\u9b6f\u4ead\u4e5f&#8221; (L\u1ed7 \u0111\u00ecnh d\u00e3 &#8211; \u0110\u00ecnh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc L\u1ed7). Do ch\u1eef lang c\u00f3 b\u1ed9 \u1ea5p \u9091 n\u00ean &#8220;\u0111\u00ecnh&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;c\u00e1i \u0111\u00ecnh&#8221; m\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ecba khu t\u1ea7m c\u1ee1 l\u00e0ng, v\u00ec T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n H\u00e1n Vi\u1ec7t Thi\u1ec1u Ch\u1eedu c\u00f3 ch\u00fa m\u1ed9t ngh\u0129a c\u1ee7a ch\u1eef \u0111\u00ecnh \u4ead nh\u01b0 sau : ph\u00e9p nh\u00e0 H\u00e1n chia \u0111\u1ea5t c\u1ee9 10 d\u1eb7m l\u00e0 1 \u0111\u00ecnh, 10 \u0111\u00ecnh l\u00e0 1 l\u00e0ng, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi coi vi\u1ec7c l\u00e0ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edfng \u4ead\u9577 t\u1ee9c nh\u01b0 l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u00e2y gi\u1edd. Ngh\u0129a n\u00e0y c\u1ee7a ch\u1eef lang \u90ce g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f9ng v\u1edbi ngh\u0129a &#8220;l\u00e0ng&#8221; c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f2n ngh\u0129a trong ti\u1ebfng H\u00e1n l\u00e0 &#8220;ch\u1ee9c quan&#8221; hay &#8220;anh ch\u00e0ng&#8221; kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ed9 \u1ea5p \u9091 c\u1ea3, c\u00e1c ngh\u0129a \u0111\u00f3 v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1eef gi\u1ea3 t\u00e1 m\u01b0\u1ee3n \u00e2m c\u1ee7a ch\u1eef g\u1ed1c &#8220;lang=l\u00e0ng&#8221; m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>L\u01b0u \u00fd l\u00e0 s\u00e1ch Thuy\u1ebft V\u0103n gi\u1ea3i t\u1ef1 l\u00e0 cu\u1ed1n t\u1eeb \u0111i\u1ec3n thu\u1ed9c h\u00e0ng c\u1ed5 nh\u1ea5t c\u1ee7a TQ gi\u1ea3i ngh\u0129a \u0111\u00ecnh l\u00e0 &#8220;d\u00e2n s\u1edf an \u0111\u1ecbnh d\u00e3&#8221; (ch\u1ed7 d\u00e2n c\u01b0 \u1edf y\u00ean \u0111\u1ecbnh) t\u1ee9c ch\u1ec9 l\u00e0ng x\u00f3m, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a ch\u1eef \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Khang Hy t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n v\u1eabn \u0111\u1eb7t ngh\u0129a n\u00e0y l\u00e0 ngh\u0129a \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y ngh\u0129a &#8220;c\u00e1i \u0111\u00ecnh&#8221; m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 \u1edf t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Thi\u1ec1u Ch\u1eedu.<\/p>\n<p>Truy ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 gi\u1ea3i ngh\u0129a ch\u1eef lang theo Thuy\u1ebft V\u0103n\u00a0 l\u00e0 &#8220;\u0111\u00ecnh\u00a0 n\u01b0\u1edbc L\u1ed7&#8221; th\u00ec t\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 g\u1ecdi th\u00f4n \u1ea5p (t\u1ee9c \u0111\u00ecnh) l\u00e0 lang (t\u1ee9c l\u00e0ng).<\/p>\n<p>Ph\u1ea3i ch\u0103ng v\u00ec ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a lang \u90ce v\u1ed1n l\u00e0 &#8220;l\u00e0ng&#8221; c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e0o th\u1ea3i trong H\u00e1n ng\u1eef (l\u00fd do th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ch\u1eafc \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u).<\/p>\n<p>N\u00f3i th\u00eam l\u00e0 ngh\u0129a &#8220;l\u00e0ng&#8221; c\u0169ng c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi c\u00e1i &#8220;\u0111\u00ecnh \u4ead&#8221;, v\u0103n h\u00f3a c\u1ed5 truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1eeb h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m nay v\u1eabn coi c\u00e1i \u0111\u00ecnh l\u00e0ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u1ee7a l\u00e0ng, m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1ebfu \u0111\u00e3 g\u1ecdi l\u00e0ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u00e1i c\u00e1i \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu v\u00ec chi\u1ebfn tranh hay thi\u00ean tai m\u00e0 \u0111\u00ecnh l\u00e0ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i th\u00ec tr\u01b0\u1edbc sau c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00ednh vi\u1ec7c d\u1ef1ng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u01b0u \u00fd ch\u1eef N\u00f4m &#8220;l\u00e0ng&#8221; kh\u00f4ng vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef lang \u90de m\u00e0 d\u00f9ng ch\u1eef lang kh\u00e1c \u5eca, tuy nhi\u00ean Khang Hy T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n ch\u00fa r\u1eb1ng ch\u1eef \u5eca \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 lang \u90de.<\/p>\n<p>\u53c8\u901a\u4f5c\u90de\u3002\u300a\u524d\u6f22\u2022\u8463\u4ef2\u8212\u50b3\u300b\u84cb\u805e\u5510\u865e\u4e4b\u6642\uff0c\u904a\u65bc\u5dd6\u90de\u4e4b\u4e0a . \u300a\u8a3b\u300b\u6649\u707c\u66f0\uff1a\u5802\u908a\u5ee1\u3002\u5dd6\u90de\uff0c\u8b02\u56b4\u5cfb\u4e4b\u90de\u4e5f\u3002<\/p>\n<p><em>h\u1ef1u th\u00f4ng t\u00e1c lang. [Ti\u1ec1n H\u00e1n \u2022 \u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 truy\u1ec7n] c\u00e1i v\u0103n \u0110\u01b0\u1eddng-Ngu chi th\u00ec, du \u01b0 nham lang chi th\u01b0\u1ee3ng. [Ch\u00fa] T\u1ea5n Ch\u01b0\u1edbc vi\u1ebft: \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean v\u0169. Nham lang: v\u1ecb nghi\u00eam tu\u1ea5n chi lang d\u00e3<\/em>. (D\u1ecbch tho\u00e1t \u00fd: <em>T\u1eebng nghe th\u1eddi vua \u0110\u01b0\u1eddng Ngu \u0111i ch\u01a1i tr\u00ean nham lang. T\u1ea5n Ch\u01b0\u1edbc ghi ch\u00fa r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u00e0ng lang b\u00ean nh\u00e0. Nham lang l\u00e0 c\u00e1i h\u00e0nh lang cao nghi\u00eam<\/em>)<\/p>\n<p>Nham lang \u5dd6\u5eca theo T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n H\u00e1n Vi\u1ec7t Thi\u1ec1u Ch\u1eedu l\u00e0 &#8220;m\u00e1i hi\u00ean cao&#8221;, t\u1ea1i sao vua Nghi\u00eau-Thu\u1ea5n (\u0110\u01b0\u1eddng Ngu<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>) l\u1ea1i tr\u00e8o l\u00ean m\u00e1i hi\u00ean cao m\u00e0 ch\u01a1i ? Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u1ed3 r\u1eb1ng T\u1ea5n Ch\u01b0\u1edbc (h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1eddi T\u1ea5n) c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch sai v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft (hay c\u1ed1 t\u00ecnh xuy\u00ean t\u1ea1c) ngh\u0129a c\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t &#8220;lang \u5eca\/\u90de&#8221; l\u00e0 l\u00e0ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1i &#8220;h\u00e0nh lang&#8221; b\u00ean t\u01b0\u1eddng nh\u00e0, &#8220;nham lang&#8221; l\u00e0 l\u00e0ng \u1edf ch\u1ed7 n\u00fai cao, tr\u00e8o l\u00ean n\u00fai cao ch\u01a1i th\u00ec h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e2u &#8220;nh\u00e2n gi\u1ea3 nh\u1ea1o s\u01a1n, tr\u00ed gi\u1ea3 nh\u1ea1o th\u1ee7y&#8221; (ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n ch\u01a1i n\u01a1i n\u00fai non, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed ch\u01a1i mi\u1ec1n s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc) \u2026 ch\u1ee9 c\u00e1i h\u00e0nh lang th\u00ec qu\u00e1 nh\u1ecf b\u00e9 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i v\u1edbi vua Nghi\u00eau-Thu\u1ea5n !<\/p>\n<p>N\u1ebfu c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch ch\u1eef lang \u90ce trong c\u1ea5u t\u1ea1o ch\u1eef h\u01b0\u01a1ng \u9109 v\u1ed1n ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;l\u00e0ng&#8221; c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf tr\u00ean l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec l\u1ea1i n\u1ea3y ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0: V\u00ec sao &#8220;\u0111\u00ecnh&#8221; (m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0ng) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;lang\/l\u00e0ng&#8221; gi\u1ed1ng v\u1edbi ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang ta? C\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng \u00e2m t\u00ecnh c\u1edd m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u1ed1 t\u00ecnh &#8220;nh\u1eadn v\u01a1&#8221; kh\u00f4ng, hay ph\u1ea3i ch\u0103ng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e1n t\u1ed9c ch\u00ednh g\u1ed1c? L\u01b0u \u00fd khu v\u1ef1c n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 \u1edf S\u01a1n \u0110\u00f4ng th\u1eddi x\u01b0a b\u1ecb coi l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0110\u00f4ng Di (ngh\u0129a l\u00e0 man di ph\u00eda \u0110\u00f4ng), sau n\u00e0y vua nh\u00e0 Chu ph\u00e2n phong con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn cai tr\u1ecb (l\u00e0 C\u01a1 B\u00e1 C\u1ea7m, con trai c\u1ee7a Chu C\u00f4ng C\u01a1 \u0110\u00e1n), n\u00ean sau \u0111\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u1ee9 &#8220;l\u1ea3i nh\u1ea3i&#8221; lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u r\u1eb1ng &#8220;n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i nh\u00e0 Chu&#8221;, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp cai tr\u1ecb th\u00f4i, ch\u1ee9 d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u1eddi Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 H\u00e1n h\u00f3a 100%.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a ch\u1eef lang \u90ce v\u1ed1n l\u00e0 l\u00e0ng m\u00e0 s\u00e1ch Thuy\u1ebft V\u0103n Gi\u1ea3i t\u1ef1 \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ean n\u01b0\u1edbc V\u0103n Lang \u6587\u90ce c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t th\u1eddi H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng, hay t\u00ean n\u01b0\u1edbc D\u1ea1 Lang \u591c\u90ce c\u1ed5 \u1edf v\u00f9ng Qu\u00fd Ch\u00e2u (Trung Qu\u1ed1c). Do s\u1eed Trung Qu\u1ed1c ch\u1ec9 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 &#8220;D\u1ea1 Lang Qu\u1ed1c&#8221; m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc &#8220;V\u0103n Lang&#8221; n\u00ean c\u00f3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1eed gia Vi\u1ec7t &#8220;\u0103n c\u1eafp&#8221; c\u00e1i t\u00ean &#8220;D\u1ea1 Lang&#8221; m\u00e0 ng\u1ee5y t\u1ea1o th\u00e0nh t\u00ean &#8220;V\u0103n Lang&#8221;, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a ch\u1eef lang \u90ce ch\u00ednh l\u00e0 l\u00e0ng c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u1ea1i cho th\u1ea5y c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0m b\u1ed9 nh\u01b0 &#8220;khoa h\u1ecdc, nghi\u00eam t\u00fac&#8221;, tr\u00e1nh c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng &#8220;d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ef1c \u0111oan&#8221; \u0111\u00f3 th\u1eadt ra l\u1ea1i c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn kh\u00e1 n\u1eb7ng !<br \/>\nN\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 di ch\u1ec9 Kh\u1ea3 L\u1ea1c m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf Trung Qu\u1ed1c g\u1ea7n \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baike.baidu.com\/item\/\u53ef\u4e50\u9057\u5740\">https:\/\/baike.baidu.com\/item\/\u53ef\u4e50\u9057\u5740<\/a><\/p>\n<p>Di ch\u1ec9 Kh\u1ea3 L\u1ea1c \u53ef\u4e50 (\u00e2m pinyin: KELE m\u1ed9t \u00e2m pinyin kh\u00e1c c\u1ee7a ch\u1eef l\u1ea1c \u4e50\/\u6a02 l\u00e0 yue4 \u0111\u1ed3ng \u00e2m v\u1edbi ch\u1eef Vi\u1ec7t \u8d8a\/\u7cb5) \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh l\u00e0 qu\u1ed1c \u0111\u00f4 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc D\u1ea1 Lang c\u1ed5, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 l\u00e0 \u00e2m \u0111\u1ecdc hai ch\u1eef n\u00e0y h\u01a1i gi\u1ed1ng t\u00ean Kh\u1ea3 L\u0169 t\u1ee9c C\u1ed5 Loa c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t (t\u1ee9c l\u00e0 K\u1ebb Ch\u1ee7, K\u1ebb Ch\u00faa theo gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Tr\u00ed D\u00f5i), theo ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft th\u00ec n\u00ean t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y ch\u1ee9 c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau t\u00ecnh c\u1edd ?<\/p>\n<p>Tra trong Kinh Thi l\u00e0 tuy\u1ec3n t\u1eadp th\u01a1 ca d\u00e2n gian l\u1edbn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1eddi Chu kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1eef \u0111\u00ecnh \u4ead, \u0111\u00ecnh \u505c, lang \u90ce, lang \u5eca, trong khi ch\u00fang l\u00e0 c\u00e1c t\u1eeb kh\u00e1 ph\u1ed5 th\u00f4ng trong H\u00e1n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u1ea5t nhi\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3\u00a0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o r\u1eb1ng th\u1eddi Chu ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1c ch\u1eef \u0111\u00f3, m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u00fang ch\u01b0a ph\u1ed5 bi\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c t\u1eeb g\u1ed1c B\u00e1ch Vi\u1ec7t, m\u00e0 H\u00e1n t\u1ed9c v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n quanh qu\u1ea9n khu v\u1ef1c Ho\u00e0ng H\u00e0, ch\u01b0a \u0111\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ecb l\u00ean v\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng Giang v\u00e0 Nam Tr\u01b0\u1eddng Giang c\u1ee7a nh\u00f3m B\u00e1ch Vi\u1ec7t, n\u00ean c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef g\u1ed1c B\u00e1ch Vi\u1ec7t khi \u0111\u00f3 d\u1eabu \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong H\u00e1n ng\u1eef.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam b\u00e0i c\u00f9ng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.vanhoanghean.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/kha-nang-chu-da-han-co-nguon-goc-nam-a\">http:\/\/www.vanhoanghean.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/kha-nang-chu-da-han-co-nguon-goc-nam-a<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Ghi ch\u00fa: \u0110\u01b0\u1eddng Ngu t\u1ee9c l\u00e0 vua Nghi\u00eau (h\u1ecd \u0110\u00e0o \u0110\u01b0\u1eddng) v\u00e0 vua Thu\u1ea5n (h\u1ecd H\u1eefu Ngu).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(B\u00e0i g\u1ed1c \u0111\u0103ng tr\u00ean V\u0103n h\u00f3a Ngh\u1ec7 An: http:\/\/www.vanhoanghean.com.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/nghia-goc-cua-chu-han-lang-von-la-lang ) Nh\u00e2n \u0111\u1ecdc b\u00e0i c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Vi\u00ean Nh\u01b0 v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb &#8220;qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng&#8221;: https:\/\/nghiencuulichsu.com\/2018\/02\/05\/nguon-goc-hai-tu-que-huong\/ Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng r\u00e0nh v\u1ec1 D\u1ecbch h\u1ecdc l\u1eafm n\u00ean ch\u1ec9 xin b\u00e0n v\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh ng\u1eef \u00e2m l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft: Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd t\u1eeb g\u1ea7n ch\u1ee5c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,6,8],"tags":[],"class_list":["post-2569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ch-han-vit","category-lch-s-vn","category-ting-vit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2569"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2711,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2569\/revisions\/2711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dongson.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}